Alexa
DOLAR 7,624
EURO 8,9106
ALTIN 459,293
BIST 1119,56
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İzmir 30°C
Parçalı Bulutlu

Parti İçi Demokrasi

Parti İçi Demokrasi
16.01.2018 - 0:01
A+
A-

Anayasamızın 68. Maddesinin 2. Fıkrasına göre “demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsuru” olduğu vurgulanan siyasi partilerde parti içi demokrasinin varlığından söz edebilir miyiz?

Bu soruya “evet” diye bilmek mümkün değildir.

Milletvekili seçimlerinde adayların siyasal partiler tarafından gösterilmesinde üç yöntem vardır.

1-Adayların partinin yöneticileri ya da yetkili organları tarafından gösterilmesi. Bu yöntem parti içinde oligarşik eğilimlerin güçlenmesine neden olmaktadır.

2-Karma sistem diyebileceğimiz bu sistemde parti üyeleri delegeleri seçmekte, delegeler adayların bir kısmını  belirlemekte kalan  bölümü de parti merkez karar organları tarafından belirlenmesi biçiminde de uygulanmaktadır. Bu da parti içi oligarşiyi teşvik eder.

3-Adayların parti üyelerinin bütünü tarafından seçilmeleri. Bu yöntem diğer ikisine nazaran daha demokratik bir yöntemdir, parti içi demokrasiye daha uygun düşmektedir.

Bu üçüncü yöntem de uygulansa, parti üyeliği ciddi bir kurum haline getirilmediği sürece, parti içi demokrasiyi sağlamak  mümkün olmayacaktır.

Ülkemizde parti üyesi olmak için hatta partinin yetkili organlarına seçilmek için  partinin tüzüğünü, programını bilmek gerekmez.

Parti üyesi olarak, parti içi seçmen sıfatına sahip olabilmek için parti üyelerinin, öncelikle parti üyeliğinin en önemli yükümlülüğü olan devamlı ve kesintisiz olarak aidat ödemiş olmak mecburiyetini,  belli saat parti içi eğitime katılmış olmak zorunluluğunu getirmek gerekir.

Örneğin İlçe düzeyinde seçmen olabilmek için belli saat parti içi eğitime katılmış olmak,

İl düzeyinde seçmen olabilmek içinde yine belli saat parti içi eğitime katılmış olmak,

Kurultay/Büyük Kongre üyesi ya da yasama organı aday belirlemesinde seçmen olabilmek içinde belli süre parti  içi eğitime katılmış olmak mecburiyetini getirmek zorunlu olmalıdır.

Gerek düzenli aidatı ödemek, gerekse parti içi eğitimlere katılmak partiye aidiyet duygusunu arttırır.

Parti üyelerinin parti içi seçimlerden evvel sanal bir şekilde aday adaylarınca şişirilerek parti içi seçimlerinin  manipüle edilmesini engellemek için parti içi seçmenin  belli bir aidatı, üyenin gerçekliğine işaret edecek  kadar uzunca bir süredir ödüyor olması gibi şartta getirilmelidir.

Parti içi demokrasiyi gerçekleştirmeden tam bir demokratik seçim yapmak mümkün olmayacaktır. Bu ülkede demokrasiyi temin etmek için evleviyetle parti içi demokrasiyi tesis etmek mecburiyetindeyiz.

Parti içi demokrasi de en genel anlatım ile “üyelerin yönetime hakimiyeti” anlamına gelmektedir. Bu anlamıyla, parti içi demokrasi, her şeyden evvel “Führer ilkesini”yani tek adam ilkesini REDDETMİŞ VE BU ŞEKİLDE TEŞKİLATLANMAMIŞ PARTİ DEMEKTİR.

Parti içi demokrasiyi kurmuş olabilsek, bir milletvekilinin “ Ben bilmem büyüklerimiz bilir” cümlesini sarf etmesi mümkün müdür,  ya da partinin genel başkanının partili yetkili organlarına danışmadan gösterdiği Cumhurbaşkanı adayını herhangi bir vatandaş gibi televizyonlardan ya da bir gün sonra yazılı basından öğrenmesi üzerine buna tepki vermesi mümkün müdür. Bugünkü parti içi işleyişte mümkün değildir.

Ülkemizde genel başkan hemagonyasının çarpıcı  iki örneği vardır.

İlki Abdullah Gül’ün Cumhurbaşkanlığı adaylığı. Recep Tayyip Erdoğan tarafından ismi zikredilinceye kadar partinin yetkili organlarından alınmış bir karar yoktu. Milletvekilleri, adayı tahmin etseller de Tayyip Erdoğan kendi kararını, partisini yetkili organlarında tartışmak gereğini hissetmeden  açıkladığı zaman  adayın kim olduğunu resmen öğrenmiş oldular.

İkincisi siyasi tarihimize “Ekmelettin Olayı” diye geçecek olan, Ekmelettin İhsanoğlu’nun, yetkili kurul kararı olmadan Cumhuriyet Halk Partisinin Cumhurbaşkanı adayı olması,

Bu örnekler parti içi demokrasinin olmadığının en açık göstergeleridir.

Demokrasinin vazgeçilmez unsuru olduğu anayasamızda yazan bir ülkede, parti içi demokrasiyi tesis edemezsek, gerçek bir demokrasinin varlığından söz edemeyiz.

Dikkat edilirse ülkemizde parti yetkilileri, kendilerini demokrasi kuralları ile bağlı saymazlar ama demokrasiyi sadece ülke yöneticilerinin tutum ve davranışlarında ararlar.

Gerçek bir demokrasiye ulaşmak istiyorsak, öncelikle parti içi demokrasiyi tesis etmemiz gerekir.

 

Şahin Mengü

Şahin Mengü

Siyasetçi, avukat. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu Serbest avukatlık, Türkiye Barolar Birliği Genel Sekreterliği ve Türk Eğitim Derneği Genel Başkan Yardımcılığı yaptı. 23. Dönem CHP Manisa milletvekili.
Şahin Mengü Tüm Yazıları
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.